Tabela stratygraficzna

Poprzednia wersja artykułu została opublikowana także na witrynie eioba.
Prezentowana poniżej wersja pochodzi ze stycznia 2013
Oryginalną wersję umieszczono niżej

Strona głównaWersja z 2008Starsza wersja

według International Commission on Stratigraphy (ICS), 2013

EON
(eonotem)#
ERA
(eratem)#
OKRES
(system)#
EPOKA
(seria)#
PIĘTRO
(stadium)#
od (mln.)
Fanerozoik Kenozoik czwartorzęd holocen   0.0117
plejstocen grn. 0.126
śr. (jon)* 0.781
kalabr* 1.806
gelas***** 2.588
neogen pliocen piacent 3.6
zankl (cankl) 5.333
miocen messyn 7.246
torton 11.62
serrawal 13.82
lang 15.97
budrygał 20.44
akwitan 23.03
paleogen oligocen szat 28.1
rupel** 33.9
eocen priabon 38.0
barton 41.3
lutet 47.8
ipres (iprez) 56.0
paleocen tanet 59.2
seland 61.6
dan 66.0
Mezozoik kreda grn. mastrycht 72.1
kampan 83.6
santon 86.3
koniak 89.8
turon 93.9
cenoman 100.5
dln. alb 113.0
apt 125.0
barrem 129.4
hoteryw 132.9
walanżyn 139.8
berias (berrias) 145.0
jura grn. (malm)*** tyton 152.1
kimeryd 157.3
oksford 163.5
śr. (dogger)*** kelowej 166.1
baton 168.3
bajos 170.3
aalen 174.1
dln. (lias)*** toark 182.7
pliensbach 190.8
synemur 199.3
hetang (hettang) 201.3
trias grn. retyk 208.5
noryk 228
karnik 235
śr. ladyn 242
anizyk 247.2
dln. olenek 251.2
ind 252.2
Paleozoik perm loping (dżulfa***) czangsing 254.2
wucziaping 259.8
gwadelup kapitan (capitan) 265.1
word 268.8
road 272.3
cisural kungur 283.5
artyńsk (artinsk) 290.1
sakmar 295.0
assel 298.9
karbon pensylwan grn. gżel 303.7
kasimow 307.0
śr. moskow 315.2
dln. baszkir 323.2
misisip* (mississip) grn. serpuchow (sierpuchow) 330.9
śr. wizen 346.7
dln. turnej 358.9
dewon grn. famen 372.2
fran 382.7
śr. żywet 387.7
eifel 393.3
dln. ems 407.6
prag (zigen***) 410.8
lochkow (żedyn***) 419.2
sylur przydol (přidoli)   423.0
ludlow ludford 425.6
gorst 427.4
wenlok homer 430.5
szejnwud (sheinwood) 433.4
landower telicz (telych) 438.5
aeron 440.8
ruddan (rhuddan) 443.4
ordowik grn. hirnant 445.2
kat 453.0
sandb 458.4
śr. darriwil 467.3
daping* 470.0
dln. floj 477.7
tremadok 485.4
kambr furong piętro 10 489.5
dżiangszan* 494
paib 497
epoka 3 gudżang* 500.5
drum 504.5
piętro 5 509
epoka 2 piętro 4 514
piętro 3 521
terenew (terrenow) piętro 2 529
fortun* 541
Prekambr Proterozoik Neoproterozoik ediakar (wend***)     635
kriogen     850
ton     1000
Mezoproterozoik sten     1200
ektas (ectas)     1400
kalim (kalym)     1600
Paleoproterozoik stater     1800
orosir     2050
riak     2300
sider     2500
Archaik Neoarchaik       2800
Mezoarchaik       3200
Paleoarchaik       3600
Eoarchaik       4000
Hadeik****         4600

# Tak zwane jednostki chronostratygraficzne (skalne), które nie wiedzieć po co przeciwstawia się jednostkom geochronologicznym (czasowym), choć mają te same nazwy i ten sam zakres.

* Jednostki oznaczone gwiazdką to poziomy nowo wyróżnione, nieobecne w literaturze, nazwy polskie proponowane.

** Lattorf, dolne piętro oligocenu (między rupelem a priabonem), nie jest obecnie uwzględniany.

*** Nazwy nieistniejące w wykazie ICS.

**** Nazwa nieformalna.

***** Niedawno utworzony gelas ICS przeniósł w najnowszej wersji tablicy z pliocenu do plejstocenu. W ten sposób cofnięto początek plejstocenu i tym samym czwartorzędu z 1.7 do ok. 2.6 mlt.

Dalsze uwagi:

  1. tylko daty dla kenozoiku podano jako dokładne; dla mezozoiku daty są przybliżone, z możliwym odchyleniem do 1.4 mln lat, dla paleozoiku możliwe odchylenie sięga 3.2 mln lat (początek dewonu); dla prekambru daty są jedynie orientacyjne;
  2. stary podział kenozoiku na trzeciorzęd i czwartorzęd został ostatnio zarzucony przez ICS, czwartorzęd przez pewien czas zniknął w ogóle z tabeli ICS, a plejstocen i holocen zaliczano do neogenu; obecnie istniejąca tabela przywraca ten okres, jednak z przypisem, że o jego statusie ostatecznie nie zadecydowano; gelas może też być częścią plejstocenu (i czwartorzędu);
  3. dan (dolne piętro paleocenu) znany jest także jako dano-mont;
  4. w źródłach polskojęzycznych dominuje inna stratygrafia karbonu, zob. starsza wersja; używa się także w źródłach ICS podziału pensylwanu na górny (gżel + kasimow), środkowy (moskow) i dolny (baszkir) oraz misisipu na górny (sierpuchow), środkowy (wizen) i dolny (turnej);
  5. stratygrafię ordowiku i kambru warto porównać ze starszą wersją;
  6. nazwa ediakar została wprowadzona niedawno przez ICS; decyzja ta ignoruje długą tradycję wykorzystywania nazwy wend w literaturze; ponadto niektóre źródła używały nazwy eokambr; według niektórych źródeł ediakar jest podjednostką wendu;
  7. pewne źródła, w tym ICS, stosują podwójne nazewnictwo, w którym jednostkom geochronologicznym o nazwach eon, era, okres, epoka, wiek, chron (dzień) odpowiadają jednostki chronostratygraficzne: eotem (eonotem), eratem, system, oddział, piętro, chronozona (poziom).

Synonimy:

Oryginalna wersja ze stycznia 2013:

Podział prekambru według Geologic Ages of Earth History i Stephena E. Jonesa, kombinowany

eon era okres epoka od (mln.)
Prekambr Proterozoik Synik wend ediakar pundyk 580
wonokan 590
waranżer mortensnes 600
smalfjord 610
sturtyk     800 (825)
Ryfej   karatau   1100
jurmantyk   1375
burzjan   1600 (1675)
Animik       2200 (2225)
Huron       2450 (2475)
Archaik Rand       2800 (2825)
Suaz       3500 (3525)
Izuik       3800 (3875)
Priskoik Hadeik   późny imbryk   3900
nektaryk   3975
„grupy basenowe”   4150
kryptyk   4560

Linki

Wikipedia: Tabela stratygraficzna

Tabela rekomendowana przez ICS, wersja polska

Tabela stratygraficzna Instytutu Nauk Geologicznych UJ

Dzieje Ziemi

Historia Polski w kamieniu pisana – także tu

Tabela stratygraficzna rekomendowana przez MKS

Tabela dziejów Ziemi – Eduseek

Tabela stratygraficzna

Tabele stratygraficzne – WIEM

Instytut Nauk Geologicznych UJ


International Commission on Stratigraphy

The Geological Society of America – Geological Time Scale

UCMP Web Time Machine

Geological Time Scale

Geologic Time

Geologic Ages of Earth History

Detailed Geological Timescale

Geologic Time

Chronos

Nation Museum on Natural History: Geologic Time

NASA: Geologic Time